Erkenning van buitenlandse trusts in Zwitserland

Het Haags Verdrag van 1985

Zwitserland heeft het Haags Verdrag van 1 juli 1985 inzake het recht dat van toepassing is op trusts en inzake de erkenning daarvan geratificeerd, dat op zijn grondgebied in werking is getreden op 1 juli 2007. Dit verdrag vormt de juridische grondslag voor de erkenning van trusts in Zwitserland. Het is van toepassing op trusts die vrijwillig zijn opgericht en schriftelijk zijn vastgelegd, ongeacht de jurisdictie waaronder zij zijn opgericht.

Het Verdrag bepaalt dat de trust wordt beheerst door het recht dat door de insteller is gekozen. Bij het ontbreken van een uitdrukkelijke keuze is het toepasselijke recht dat van de jurisdictie waarmee de trust de nauwste band heeft, rekening houdend met de plaats van administratie, de locatie van activa en de woonplaats van de trustee.

Afwezigheid van een Zwitserse binnenlandse trust

Het is essentieel te begrijpen dat het Zwitserse recht de instelling van de trust als zodanig niet erkent. In tegenstelling tot Liechtenstein, Malta of San Marino, die binnenlandse trustwetgeving hebben aangenomen, heeft Zwitserland ervoor gekozen buitenlandse trusts te erkennen zonder een binnenlandse trust te creëren. Meerdere wetsvoorstellen gericht op de invoering van een Zwitserse binnenlandse trust zijn in het Federale Parlement besproken, maar geen ervan is tot op heden aangenomen.

Bijgevolg is elke trust die vanuit Zwitserland wordt geadministreerd noodzakelijkerwijs een trust die is opgericht naar het recht van een buitenlandse jurisdictie, doorgaans het recht van Jersey, Guernsey, de Bahama's, Nieuw-Zeeland, Engels recht of een andere erkende common law-jurisdictie.

Effecten van erkenning

De erkenning van een buitenlandse trust in Zwitserland heeft significante juridische effecten die de trust een effectief bestaan verlenen binnen de Zwitserse rechtsorde:

• Afscheiding van activa: Trustactiva worden afgescheiden van het persoonlijk vermogen van de trustee. Zij maken geen deel uit van het vermogen van de trustee bij overlijden, huwelijksvermogensregime of faillissement. Deze afscheiding is tegenwerpelijk aan derden en de persoonlijke schuldeisers van de trustee.
• Opening van bankrekening: Zwitserse banken openen rekeningen op naam van de trust, waardoor afzonderlijk beheer van activa mogelijk is. De trustee treedt op als rekeninghouder met vermelding van de fiduciaire hoedanigheid.
• Registratie in het kadaster: Een trust kan onroerend goed in Zwitserland aanhouden. De trustee wordt in het kadaster geregistreerd met vermelding van de fiduciaire hoedanigheid, in overeenstemming met artikel 149d IPRG.
• Fiscale erkenning: De Eidgenössische Steuerverwaltung en kantonale belastingautoriteiten erkennen de trust als een afzonderlijke entiteit voor fiscale doeleinden, volgens de toepasselijke regels (transparante of ondoorzichtige belasting afhankelijk van de omstandigheden).

Meest gangbare oprichtingsjurisdicties

Trusts die vanuit Zwitserland worden geadministreerd, worden het vaakst opgericht naar het recht van jurisdicties die een modern en flexibel wetgevingskader bieden:

• Jersey: De Trusts (Jersey) Law 1984 (zoals gewijzigd) biedt een bijzonder goed ontwikkeld kader met duidelijke regels inzake voorbehouden bevoegdheden, trusts van onbepaalde duur en bescherming tegen vorderingen van gedwongen erfgenamen.
• Guernsey: De Trusts (Guernsey) Law 2007 is vergelijkbaar met die van Jersey met bepaalde specificiteiten, met name betreffende charitatieve trusts.
• Bahama's: De Trustee Act 1998 (zoals gewijzigd) wordt met name gebruikt voor internationale trusts voor opvolgingsplanning.
• Nieuw-Zeeland: De Trusts Act 2019 biedt een modern gecodificeerd kader, veelvuldig gebruikt voor structuren met begunstigden in de regio Azië-Pacific.

Beperkingen van erkenning

De erkenning van een buitenlandse trust in Zwitserland is niet absoluut. Artikel 15 van het Haags Verdrag bepaalt dat erkenning terzijde kan worden gesteld wanneer de toepassing ervan kennelijk onverenigbaar zou zijn met dwingende bepalingen van Zwitsers recht. In de praktijk betreffen de voornaamste beperkingen:

• Regels ter bescherming van gedwongen erfgenamen (reservatair deel) volgens het Zwitserse erfrecht
• Rechten van schuldeisers in geval van frauduleuze overdracht (actio pauliana)
• Lex Koller-regels inzake de verwerving van onroerend goed door personen in het buitenland
• Dwingende bepalingen van het huwelijksrecht in geval van echtscheiding

Deze beperkingen maken een diepgaande analyse van het toepasselijke juridische kader essentieel vóór de oprichting van een trust, met name wanneer de insteller of begunstigden banden hebben met Zwitserland.